Đá ong, một loại khoáng sản cần được tận dụng

Đá ong, tên khoa học của khoáng sản này là laterit, loại đá có chứa sắt đến vài chục phần trăm. Đặc tính của đá ong là ở dưới nước sâu là mềm, thấm nước vì có nhiều lỗ hổng. Nhưng khi đào và đưa lên mặt đất thì kết dính và tạo thành đá rắn chắc.

Chính vì đặc tính đó mà từ xa xưa cha ông ta đã đào giếng nơi có da ong, giếng có nhiều nước và nước rất trong. Cũng từ lâu nhân dân đã biết chặt đá ong phơi lên mặt đất lâu ngày cho đáo cứng lại và dùng để xây nhà, xây tường, xây giếng, kè bờ ao, lát đường đi,…Chặt đá là đào một khoảnh rộng ban đầu chừng vài ba chục mét vuông, sâu một vài mét khi lộ ra đá tươi, sau đó dùng rìu chặt đá thành rãnh, thành viên có hình chữ nhật lớn hơn viên đá chẻ hoặc viên có hình cung và dùng xà beng hoặc dụng cụ khác nạy lên và dùng rìu sửa lại cho vuông thành, sắc cạnh, sau đó phơi trên mặt đất.

Tỉnh ra có nhiều đá ong. Ở các huyện Nghĩa Hành, Minh Long, Mộ Đức, Tư Nghĩa, Sơn Tịnh, Bình Sơn, Đức Phổ,… đều có đá ong. Tùy theo từng nơi có nhu cầu sử dụng và điều kiện khai thác của nhân dân có thể tính toán, xin phép khai thác tận dụng vào việc lát đường, bó nền, bó hè (nếu là nền nhà đất), xây giếng vì đá ong vừa chắc vừa lọc nước tốt,…

Trong quá trình khai thác đá ong, các vụm đá lẫn đất có thể dùng rải nền đường ở nông thôn trong phong trào cứng hóa, bê tông hóa đường thôn, xóm thì tin rằng sẽ mang lại kết quả tốt.

Nơi nào cần đánh giá trữ lượng để lập kế hoạch khai thác sử dụng với số lượng lớn thì có thể đặc yêu cầu cho các đơn vị địa chất tiến hành thăm dò tính trữ lượng và đánh giá chất lượng.

Tất nhiên, cũng như sử dụng các nguyên liệu xây dựng khác, cần tính toán giá thành để chọn phương án sử dụng hợp lý. Dù sao thì với lao động tại chỗ, sử dụng thời gian nông nhà để sản xuất thì chắc chắn sẽ giảm được chi phí sản xuất và dịch vụ.

Trịnh Quang Hạo
(thành phố Quảng Ngãi)